logo
Kalendarium
Prolog
1-3 września
4-9 września
10-16 września
Po 17 września
Epilog
Armie
Wojsko Polskie
Wehrmacht
Armia Czerwona
Biogramy
Polska
III Rzesza
ZSRR
Pozostałe
Inne
Galeria
Teksty żródłowe
Słowniczek
Prezentacja
Kontakt

Reichswehra

Siły zbrojne Republiki Weimarskiej i III Rzeszy, istniejące w latach 1919-1935.

Traktat wersalski podpisany 28 czerwca 1919 po zakończeniu I wojny światowej przez Niemcy i państwa zwycięskiej koalicji pozwalał Niemcom na utrzymanie niewielkich liczebnie i słabo uzbrojonych sił zbrojnych.

Najważniejszymi postanowieniami Traktatu Wersalskiego w tym zakresie były:

W miejsce dotychczasowych sił zbrojnych została utworzona w roku 1919 Reichswehra, składająca się z armii (Reichsheer) i marynarki wojennej (Reichsmarine). Jej podstawowym zadaniem było utrzymywanie porządku wewnętrznego i ochrona granic.

Ograniczenia traktatowe pozbawiały Niemcy właściwie jakichkolwiek możliwości obronnych (Reichswehra nie miała nawet sztabu generalnego). Z traktatu wywiązywano się w latach 20. sumiennie, choć starano się obchodzić przepisy jak tylko się dało, np. Niemcy tworzyli lotnictwo pod pozorem wspomagania szkolenia artylerzystów (co dopuszczał traktat), a niemieckie firmy prowadziły badania nad zakazanymi rodzajami uzbrojenia używając swoich zagranicznych filii (np. Boforsa w Szwecji). Jednak jeszcze przed dojściem do władzy nazistów rząd niemiecki zaczął łamać postanowienia traktatu - w 1932/1933 r. liczba żołnierzy przekroczyła dopuszczalny limit, ilość zmagazynowanego uzbrojenia także przekraczała limity, prowadzono nielegalne prace nad samolotami bojowymi i czołgami.

Po dojściu do władzy przez Adolfa Hitlera w styczniu 1933 r. zaczęto szybko rozbudowywać siły zbrojne łamiąc dalsze postanowienia Traktatu Wersalskiego. Już w październiku 1934 r., w ramach realizacji planu "A", Reichsheer liczył 240.000 żołnierzy (21 dywizji piechoty, 2 kawalerii i 1 lekką pancerną). 1934 utworzono 2 okręgi wojskowe, rok później następny. 16 marca 1935 r. wprowadzono powszechną służbę wojskową (pierwszy rocznik wcielono do wojska 1 listopada). W tym miesiącu ustalono, że armia będzie się składać z 12 korpusów, 36 dywizji piechoty i 3 dywizji pancernych (450.000 żołnierzy). Zaczęto intensywnie rozbudowywać flotę (już pod koniec 1935 r. miała 14 okrętów podwodnych, które były zakazane według Traktatu). W 1933 zaczęto formować lotnictwo bojowe (w oparciu o kadry cywilnych aeroklubów). 9 III 1935 oficjalnie utworzono lotnictwo (Luftwaffe) jako samodzielny rodzaj sił zbrojnych. Pod koniec roku Luftwaffe miało już 6 okręgów z 33 dywizjonami (13 lotniczych, 19 przeciwlotniczych i 1 łączności).

21 maja 1935 roku Reichswehrę rozwiązano, tworząc Wehrmacht.

Źródło: wikipedia.pl

Anna Grazi
Sosnowiec 2007