logo
Kalendarium
Prolog
1-3 września
4-9 września
10-16 września
Po 17 września
Epilog
Armie
Wojsko Polskie
Wehrmacht
Armia Czerwona
Biogramy
Polska
III Rzesza
ZSRR
Pozostałe
Inne
Galeria
Teksty żródłowe
Słowniczek
Prezentacja
Kontakt

Jerzy Świrski Jerzy Świrski

ur. 5 kwietnia 1882 w Kaliszu
zm. 12 czerwca 1959 w Londynie

Polski wiceadmirał i morski oficer pokładowy okrętów nawodnych.

W okresie od 1902 do 1918 służył w Imperatorskiej Marynarce Wojennej Rosji, będąc m.in. dowódcą torpedowca "Striemitielnyj" i oficerem flagowym nawigacyjnym Floty Czarnomorskiej. Po I wojnie światowej wstąpił do odrodzonej polskiej Marynarki Wojennej. W latach 1925-1947 był szefem Kierownictwa Marynarki Wojennej.

Ukończył Korpus Kadetów w Moskwie. W latach 1889-1902 uczył się w Morskim Korpusie w Petersburgu. Był również absolwentem kursu dla oficerów nawigatorów. W 1902 otrzymał promocję oficerską i jako miczman zasilił carską Marynarkę Wojenną. Początkowo był oficerem wachtowym i młodszym oficerem nawigacyjnym krążownika "Askold". Służył następnie we Flocie Czarnomorskiej, od 1905 jako oficer wachtowy pancernika "Rostisław", stawiacza min "Dunaj" i kanonierki "Doniec". Następnie pływał jako oficer minowy i oficer nawigacyjny na stawiaczu min "Dunaj" oraz oficer nawigacyjny na krążowniku "Pamiat´ Merkurija". W 1908 na krótko został kierownikiem wyszkolenia stawiacza min "Kronsztadt". W latach 1909-1911 był oficerem nawigacyjnym na krążowniku "Pamiat´ Merkurija" (po raz drugi) i pancerniku "Jewstafij". Potem służył jako oficer nawigacyjny Dywizjonu Torpedowców i dowódca torpedowca "Striemitielnyj". W 1912 został flagowym oficerem nawigacyjnym Brygady Pancerników. Od 1914 był członkiem komisji d/s szkolnych we Flocie Czarnomorskiej. Podczas I wojny światowej zajmował stanowisko oficera nawigacyjnego Floty Czarnomorskiej, gdzie w 1917 awansował do stopnia kapitana I rangi (komandora). W 1918 został szefem Sztabu Morskiego i ministrem Spraw Morskich Ukraińskiej Republiki Ludowej.

Pod koniec wojny, w 1918 związał się z ukraińskim frontem kontrrewolucyjnym, a po jego upadku powrócił do niepodległej Polski w 1919. Początkowo był dyrektorem Ligi Odrodzenia Marynarki Polskiej, a następnie wyjechał do Francji, gdzie udzielał się w Komitecie Narodowym Polskim. W 1919 został zweryfikowany w stopniu komandora i przyjęty do Marynarki Wojennej. Kierował Sekcją Organizacyjną Departamentu dla Spraw Morskich, po czym został zastępcą szefa Departamentu dla Spraw Morskich w Warszawie. Od 1920 był dowódcą Wybrzeża Morskiego, a w 1922 mianowano go pierwszym dowódcą Floty. Przeniósł Dowództwo Floty z Pucka do Gdyni. W latach 1925-1939 zajmował stanowisko szefa Kierownictwa Marynarki Wojennej w Ministerstwie Spraw Wojskowych w Warszawie. W 1931 awansowany na stopień kontradmirała. W imieniu Skarbu Państwa podpisywał umowy na budowę niszczycieli, okrętów podwodnych i stawiacza min ORP "Gryf".

Podczas II wojny światowej ewakuował się wraz z Ministerstwem Spraw Wojskowych do Francji, a następnie Wielkiej Brytanii. W 1939 podpisywał wraz z generałem broni Władysławem Sikorskim i ambasadorem Edwardem Raczyńskim umowę polsko-brytyjską. Naczelny Wódz generał Sikorski powierzył mu dalsze pełnienie funkcji szefa Kierownictwa Marynarki Wojennej, którą sprawował do rozwiązania Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie w 1947.

W 1941, po awansie na wiceadmirała, popadł w konflikt z generałem Sikorskim, który postanowił go odwołać. W konsekwencji posadę stracił także zastępca wiceadmirała Świrskiego komandor Karol Korytowski. Powodem tych dymisji był sposób prowadzenia polityki kadrowej i uposażeniowej w Marynarce Wojennej, a bezpośrednią przyczyną stała się samobójcza śmierć dowódcy ORP "Wilk" i grupy okrętów podwodnych komandora podporucznika Bogusława Krawczyka. Na miejsce wiceadmirała Świrskiego powołano komandora Tadeusza Morgensterna-Podjazda, ale ostatecznie objął on funkcję zastępcy szefa Kierownictwa Marynarki Wojennej. Wiceadmirał Świrski pozostał na stanowisku, gdyż brytyjska Admiralicja nie widziała nikogo, kto mógłby go zastąpić.

Po II wojnie światowej nie powrócił do Polski i pozostał na emigracji. Był masonem jednej z lóż brytyjskich. Zmarł w Londynie 12 czerwca 1959. Został pochowany na cmentarzu w Brompton. W 1983. poświęcono tablicę jego pamięci w kościele pw. św. Michała Archanioła w Gdyni-Oksywiu.

Źródło: wikipedia.pl

Anna Grazi
Sosnowiec 2007