logo
Kalendarium
Prolog
1-3 września
4-9 września
10-16 września
Po 17 września
Epilog
Armie
Wojsko Polskie
Wehrmacht
Armia Czerwona
Biogramy
Polska
III Rzesza
ZSRR
Pozostałe
Inne
Galeria
Teksty żródłowe
Słowniczek
Prezentacja
Kontakt

Władysław Raczkiewicz Władysław Raczkiewicz

ur. 28 stycznia 1885 w Kutaisi (Gruzja)
zm. 6 czerwca 1947 w Ruthin (Walia)

Polski polityk. W latach 1921, 1925-1926 i 1936 minister spraw wewnętrznych, 1930-1935 senator z listy Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem (BBWR) i marszałek senatu. W latach 1921-1939 wojewoda kolejno: nowogródzki, wileński, krakowski i pomorski. Od 1939 do 1947 Prezydent RP na Uchodźstwie.

Z wykształcenia prawnik, przed I wojną światową pracował jako adwokat w Mińsku. W czasie wojny służył w armii rosyjskiej w stopniu chorążego (najniższy stopień oficerski w armii rosyjskiej), w 1917 należał do organizatorów Naczelnego Polskiego Komitetu Wojskowego (Naczpol), którego został przewodniczacym na I Ogólnym Zjeździe Wojskowych Polaków w Piotrogradzie w dniach 8 - 22 czerwca 1917. Był przedstawicielem nurtu związanego z endecją i zwolennikiem tworzenia polskich sił zbrojnych na terenie Rosji. W 1918 brał udział w obronie Mińska przed bolszewikami, w 1920 dowodził ochotniczym oddziałem kresowym walczącym o Wilno.

Początkowo zbliżony do endecji, w latach trzydziestych XX wieku związał się z sanacją. Od 1934 prezes Światowego Związku Polaków z Zagranicy. Po klęsce wrześniowej na podstawie artykułu 13 i 24 Konstytucji kwietniowej z 1935 mianowany następcą na stanowisku prezydenta przez Ignacego Mościckiego; objął urząd 30 września. Zrezygnował z części uprawnień prezydenckich na rzecz premiera rządu (tzw. umowa paryska).

Przeciwny układowi Sikorski-Majski z 30 VII 1941, groził ustąpieniem z urzędu. Pod presją Anglików odwołał ze stanowiska Naczelnego Wodza generała Kazimierza Sosnkowskiego wobec jego nieprzejednanej postawy w sprawie granic wschodnich. Wbrew wcześniej dokonanym ustaleniom, przed śmiercią w swoim politycznym testamencie następcą mianował Augusta Zaleskiego. Odrzucenie uzgodnionego wcześniej kandydata, Tomasza Arciszewskiego z PPS, doprowadziło do secesji tej partii z rządu i spowodowało długotrwałe rozbicie emigracji polskiej.

Zmarł 6 czerwca 1947 w Ruthin w Walii. Pochowany został na Cmentarzu Lotników Polskich w Newark w Wielkiej Brytanii, gdzie spoczął obok generała Władysława Sikorskiego.

Źródło: wikipedia.pl

Anna Grazi
Sosnowiec 2007