logo
Kalendarium
Prolog
1-3 września
4-9 września
10-16 września
Po 17 września
Epilog
Armie
Wojsko Polskie
Wehrmacht
Armia Czerwona
Biogramy
Polska
III Rzesza
ZSRR
Pozostałe
Inne
Galeria
Teksty żródłowe
Słowniczek
Prezentacja
Kontakt

Edmund Knoll-Kownacki Edmund Knoll-Kownacki

Ur. 12 lipca 1891 w Pomiechówku
Zm. 2 września 1953 w Walii

Polski dowódca wojskowy.

Syn Kazimierza i Marii baronówny von Eynatten. Po uzyskaniu matury w 1908 w Kałudze, kontynuował naukę na Wydziale Przyrodniczym Uniwersytetu Moskiewskiego. Po pięciu semestrach przeniósł się do Moskiewskiego Instytutu Rolnictwa. Podczas studiów, od września 1912 do września 1913 odbył obowiązkową służbę wojskową w 19. Baterii Artylerii Konnej w Dubnie, po zakończeniu której zdał egzamin oficerski, uzyskując stopień chorążego rezerwy.

W maju 1913 otrzymał dyplom agronoma. Przez rok pracował jako inspektor hodowli w Centralnym Towarzystwie Rolniczym w Warszawie. W tym też czasie wstąpił do Polskich Drużyn Strzeleckich, przyjmując pseudonim Kownacki. Na przełomie lipca i sierpnia 1914 ukończył Szkołę Drużyn Strzeleckich w Nowym Sączu.

6 sierpnia 1914 po wybuchu wojny został mianowany dowódcą plutonu w 2 Batalionie Strzelców. Od 13 września pełnił służbę w 1 Szwadronie Ułanów rtm. Władysława Beliny-Prażmowskiego. Od października 1914 dowodził zorganizowaną przez siebie baterią konną 1 Pułku Artylerii, a później dywizjonem. Po kryzysie przysięgowym 6 sierpnia 1917 został internowany w obozie w Beniaminowie. W celu załatwienia spraw rodzinnych był urlopowany w maju 1918 i do obozu nie powrócił. 25 października przyjęto go do Polskiej Siły Zbrojnej i przydzielono do Sztabu Inspektora Artylerii. W listopadzie organizował 1 Pułk Artylerii Polowej Legionów, którym dowodził na froncie wschodnim.

1 września 1919 powierzono mu zadanie organizacji i stanowisko komendanta Szkoły Podchorążych Artylerii w Poznaniu. W marcu 1920 równocześnie ukończył kurs w Centrum Studiów Artyleryjskich w Warszawie. 6 lipca 1920 zdał obowiązki dowódcy szkoły i powrócił na front, obejmując przejściowo dowództwo 1 Brygady Artylerii w 1 Dywizji Piechoty Legionów, od 9 lipca do końca roku natomiast – dowództwo 1 Brygady Piechoty w tejże dywizji.

Kilkakrotnie przedstawiany podczas działań wojennych przez swoich dowódców do odznaczenia krzyżem Virtuti Militari otrzymał go na początku 1921 (numer nadania: 176).

W styczniu 1921 został przeniesiony do Ministerstwa Spraw Wojskowych na stanowisko zastępcy szefa Sekcji Artylerii Departamentu I Broni Głównych i Wojsk Taborowych. Pracując w tym departamencie, ukończył dwumiesięczny kurs wyższych dowódców w Warszawie oraz kurs wyższych dowódców artylerii w Toruniu. Od listopada 1921 do sierpnia 1922 zajmował stanowisko szefa artylerii i uzbrojenia Okręgu Korpusu nr VII w Poznaniu. Po ukończeniu trzymiesięcznego kursu informacyjnego dla dowódców dywizji w Warszawie wyjechał na dwuletnie studia do École Supérieure de Guerre w Paryżu, po ukończeniu których w grudniu 1924 uzyskał dyplom oficera Sztabu Generalnego.

Po powrocie do kraju od stycznia 1925 przez 10 lat dowodził 13 Dywizją Piechoty. W 1927 został stałym członkiem Komisji ds. Uzbrojenia i Sprzętu. Przygotowując kontrakt na armatę dalekonośną 155 mm, wizytował fabryki broni w: Czechosłowacji, Francji, Włoszech, Szwecji i Wielkiej Brytanii. Dowodząc 13 Dywizją Piechoty, ukończył kurs w Centrum Wyższych Studiów Wojskowych w Warszawie. Od lutego 1935 do sierpnia 1939 pełnił funkcję dowódcy Okręgu Korpusu nr VII w Poznaniu. Pełnił także funkcje generała do prac przy GISZ (rejon inspekcji – Poznań).

W okresie międzywojennym był prezesem okręgowym Związku Legionistów, przewodniczącym koła 1 Pułku Artylerii Legionów, prezesem okręgowym Ligi Obrony Przeciwlotniczej i Przeciwgazowej, Wołyńskiego Klubu Jeździeckiego oraz Aeroklubu Poznańskiego.

Podczas wojny obronnej w 1939 dowodził Grupą Operacyjną Koło w składzie Armii "Poznań", przemianowaną 6 września na Grupę Operacyjną gen. Knoll-Kownackiego. Dowodząc tą grupą, poprowadził główne uderzenie Armii Poznań w bitwie nad Bzurą (9 września-12 września). Z uszczuploną grupą przedarł się przez Puszczę Kampinoską do Warszawy, gdzie po kapitulacji dostał się do niewoli. Przebywał w oflagach "generalskich" (kolejno: Hohnstein, Königstein, Johannisbrunn) a od 27 kwietnia 1942 w Oflagu VIIA w Murnau.

Po wyzwoleniu wiosną 1945 znalazł się na krótko w południowej Francji. Później pełnił służbę w Dowództwie 2 Korpusu Polskiego we Włoszech. Od 30 października 1945 był generałem do zleceń Naczelnego Wodza. Po przybyciu do Wielkiej Brytanii i demobilizacji osiedlił się w Walii, gdzie gospodarował na niewielkiej farmie.

Zmarł 2 września 1953. Został pochowany na cmentarzu w Beaumaris (Anglesey) w północnej Walii.

Źródło: wikipedia.pl

Anna Grazi
Sosnowiec 2007