logo
Kalendarium
Prolog
1-3 września
4-9 września
10-16 września
Po 17 września
Epilog
Armie
Wojsko Polskie
Wehrmacht
Armia Czerwona
Biogramy
Polska
III Rzesza
ZSRR
Pozostałe
Inne
Galeria
Teksty żródłowe
Słowniczek
Prezentacja
Kontakt

Walter von Reichenau

ur. 8 października 1884 w Karlsruhe
zm. 17 stycznia 1942 w Lipsku

Niemiecki wojskowy, hitlerowski generał, od 19 lipca 1940 feldmarszałek.

Był synem pruskiego wojskowego, w stopniu Generalleutnanta. Od 1903 służył w armii cesarskiej, w której został oficerem pruskiej artylerii. W 1904 został mianowany podporucznikiem. Karierę wojskową rozpoczął w 1. Pułku Artylerii. W 1911 skierowano go do Akademii Wojskowej. Po jej ukończeniu w 1913 został promowany do stopnia porucznika. Na początku I wojny światowej mianowany adiutantem w 1. Regimencie Artyleryjskim. W 1914 został kapitanem. W tym samym roku skierowany do Sztabu Generalnego (Ib) 47. Rezerwowej Dywizji Piechoty, a następnie do sekcji Ia w 7. Szkolnej Dywizji Kawalerii.

W okresie Republiki Weimarskiej stał na czele kancelarii Reichswehry jako oficer Sztabu Generalnego oddziałów granicznych na Pomorzu i Śląsku. Chłodny, makiaweliczny von Reichenau uważał początkowo narodowych socjalistów za niezbędne narzędzie walki przeciwko komunistom i zamierzał wykorzystać ich rewolucyjny zapał dla celów własnej kariery i interesów armii.

W latach 1920-1925 pozostawał w służbie liniowej, a w latach 1926-1928 był oficerem w sztabie Gruppenkommando I. W 1924 został promowany do stopnia majora, w 1929 do stopnia podpułkownik. W 1929 mianowany szefem inspekcji oddziałów łączności. W 1931 przeniesiony do 1. Dywizji Piechoty w Królewcu, gdzie 1 lutego 1932 mianowany pułkownikiem i szefem sztabu tej dywizji.

W 1932 otrzymał funkcję szefa sztabu Okręgu Wojskowego w Królewcu. Od tego też roku deklarował się jako nazista - wówczas został osobiście przedstawiony Hitlerowi przez swojego wuja, zagorzałego nazistę Friedricha von Reichenau. 1 lutego 1933 wraz z Wernerem von Blombergiem przeszedł do Ministerstwa Reichswehry. Po roku 1933 był czołową postacią w kręgach politycznych armii. W latach 1933-1935 był Szefem Zarządu Reichswehry i Wermachtu (w tym też okresie był osobistym doradcą Ministra Wojny Wernera von Blomberga. W czerwcu 1934 zademonstrował swe bezwarunkowe poparcie dla Adolfa Hitlera, kiedy wraz z von Blombergiem nakłonił swych kolegów oficerów do złożenia przysięgi na wierność Führerowi Trzeciej Rzeszy i Naczelnemu Dowódcy Wehrmachtu - po tej deklaracji droga do kariery była otwarta. 1 lutego 1933 został mianowany Szefem w Ministerstwie Wojny, zaś w rok później otrzymał dystynkcję Generalmajor (najniższy stopień generalski Wehrmachtu). Brał udział w spisku przeciwko SA.

W 1934 stan armii niemieckiej określił na 25 dywizji, w tym 21 dywizji piechoty, 1 dywizję zmotoryzowana i 3 dywizje kawalerii. Następnie był dowódcą VII Okręgu Wojskowego. 10 stycznia 1935 został awansowany na generała lejtanta i mianowany dowódcą 7. Korpusu Armijnego w Monachium, rok później znów promowany na generała artylerii. Zaaprobował szkolenie SS jako formacji militarnej, mimo że wcześniej uchodził za "kanapowego" generała, który nie miał doświadczenia na polu walki.

W 1936 w stopniu generała artylerii von Reichenau został mianowany dowódcą VI Okręgu Wojskowego z siedzibą w Monachium. W 1938 objął dowództwo IV grupy armijnej w Lipsku. W tym też roku walnie przyczynił się do zajęcia czeskich Sudetów.

Walther von Reichenau uczestniczył w niemieckiej agresji na Polskę we wrześniu 1939 roku jako dowódca 10. Armii. Jego zadanie polegało na jak najszybszym przełamaniu sił przez Armie "Łódź" i "Kraków" i dotarcie do Warszawy. Wraz z jego 10. Armią współdziałały oddziały Einsatzgruppe II, m.in. dokonujące zbrodni na ludności cywilnej, którymi dowodził dr. Schäfer. 1 października 1939 został mianowany Generaloberstem.

Podczas agresji na Francję był dowódcą 6 armii i prowadził ofensywę przeciwko Belgii i Holandii. 11 maja 1940 wojska niemieckie opanowały Maastricht, gdzie szybko odbudowano przeprawę przez Mozę. Akcja przeciwko Holandii rozpoczęła się tego samego dnia. W terminie od 12 do 14 maja siły belgijskie wycofały się z Kanału Alberta na linię Antwerpia – Leuven. 15 maja IX Armia Francuska gen. Corapa opuściła pozycję obronną wzdłuż Mozy. Dzięki temu oddziały von Reichenaua 17 maja 1940 wkroczyły do Brukseli. Belgia, Holandia i Luksemburg były wówczas państwami neutralnymi - Reichenau prowadząc jakiekolwiek działania na tym terenie łamał 8 punkt wytycznych do prowadzenia wojny: "... Obszaru neutralnego nie wolno wciągać do działań wojennych, czy przez jego przekroczenie, przelatywanie, czy też przez ostrzeliwanie...".

We wtorek 28 maja 1940 przybywa wraz z szefem Sztabu Generalnego gen. Paulusem do Brugii (gdzie znajdował się pałac rządowy króla Belgii – Leopolda III). Na pytanie: "Co stanie się z armią" i odpowiedzią udzieloną mu przez von Reichenau'a, Król Belgów odpowiedział: "...W takiej sytuacji proszę, by generał von Reichenau uznał mnie za swego pierwszego jeńca...".

19 lipca 1940 Reichenau został mianowany feldmarszałkiem.

Chociaż prywatnie von Reichenau był pesymistą i nigdy nie wierzył w zwycięstwo z mocarstwami zachodnimi, publicznie jednak popierał plany Hitlera. 10 października 1941 jako dowódca 6. Armii ogłosił rozkaz "O zachowaniu się wojsk na wschodzie". Twierdził w nim, iż żołnierz niemiecki winien wyeliminować w sobie uczucie litości.

Od 1 grudnia 1941 Reichenau dowodził Grupą Armii "Süd" na froncie wschodnim (jest następcą von Rundstedtas). Swoją bezwzględność wobec Żydów okazał podczas masakry dokonanej we wrześniu 1941 w Kijowie. W 1942 był dowódcą 6. Armii Pancernej (poprzednik Paulusa). Podczas oblężenia Stalingradu przeciwstawiał się rozkazowi Hitlera i przerwał atak nad Donem, nakazując odwrót swoich oddziałów znad rzeki Mius.

15 stycznia 1942 Reichenau doznał pod Połtawą zawału serca. Dodatkowo podczas transportu na lotnisko we Lwowie był ciężko raniony. Zdołano go jednak odtransportować do Lipska i 17 stycznia 1942 zmarł nie doczekawszy owoców swych ludobójczych rozkazów, które podkreślały nieubłaganą ideę rasową. Był pomysłodawcą wcielania w szeregi niemieckiej armii Białorusinów i Ukraińców.

Walter von Reichenau ponosi współodpowiedzialność za zbrodnie wojenne na obszarze działań podległych mu wojsk na terytorium Polski i ZSRR - jest m.in. odpowiedzialny za działalność specjalnych jednostek SS Einsatzgruppen, które zajmowały się masowym mordowaniem Żydów na okupowanych przez III Rzeszę terytoriach gdzie działały podległe mu jednostki oraz likwidacją Rosjan, którzy podróżowali bez przepustek lub znajdujących się poza miejscem stałego przebywania - w październiku 1941 wydał specjalne instrukcje tzw. "Rozkaz Reichenaua" dla Wehrmachtu, zezwalające na takie zbrodnicze praktyki wobec rosyjskich cywilów.

Źródło: wikipedia.pl

Anna Grazi
Sosnowiec 2007